Adli kontrol tutuklama nedenleri bulunsa bile kişiyi cezaevine koymadan belirli yükümlülüklere bağlayan koruma tedbiridir. Kişi serbest kalır, ancak hareket alanı hakim kararıyla sınırlanır. Kanun adli kontrolü tutuklamanın ölçülü alternatifi olarak düzenler.
Adli kontrolün yasal dayanağı nedir?
Adli kontrolün yasal dayanağı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 109 ile 115. maddeleri arasındaki hükümlerdir. Tutuklama yasağı bulunan suçlarda da adli kontrol uygulanabilir. Tutuklanamayacak bir şüpheli de bu yüzden imza yükümlülüğü gibi tedbirlerle karşılaşabilir.
Adli kontrol hangi yükümlülükleri içerir?
Adli kontrol hakimin seçeceği bir ya da birkaç yükümlülükten oluşur. Uygulamada en sık görülenler şunlardır:
- Yurt dışına çıkamamak
- Belirlenen karakola ya da kuruma düzenli aralıklarla imza vermek
- Konutunu terk etmemek (halk arasında ev hapsi)
- Belirli bir yerleşim bölgesinden ayrılmamak
- Silah bulunduramamak, sürücü belgesini teslim etmek
- Güvence parası yatırmak ya da bağımlılık tedavisine katılmak
Adli kontrolde geçen süre kural olarak cezadan düşülmez. Konutu terk etmeme yükümlülüğünde geçen her iki gün ise cezadan bir gün olarak mahsup edilir.
Adli kontrol kararını kim verir?
Adli kontrol kararını soruşturma evresinde savcının istemiyle sulh ceza hakimi verir. Kovuşturmada davaya bakan mahkeme bu yetkiyi kullanır. Hakim yükümlülükleri sonradan değiştirebilir, kaldırabilir ya da yenilerini ekleyebilir. Yükümlülüğün devamı en geç dört ayda bir değerlendirilir.
Adli kontrol süresi ne kadardır?
Adli kontrol süresi ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen işlerde en çok iki yıldır ve zorunlu hallerde bir yıl uzatılabilir. Ağır cezalık işlerde süre en çok üç yıldır. Uzatmalar toplam üç yılı, terör ve devlet güvenliğine karşı suçlarda dört yılı aşamaz. Çocuklar için bu süreler yarı oranında uygulanır.
Adli kontrole uyulmazsa ne olur?
Adli kontrol yükümlülüklerini isteyerek yerine getirmeyen kişi hakkında hemen tutuklama kararı verilebilir. Bu sonuç, hükmedilebilecek ceza miktarına bakılmaksızın doğar. Sağlık ya da iş gibi haklı bir sebeple uyulamıyorsa durumun önceden mahkemeye bildirilmesi önemlidir.
Adli kontrol ile tutuklama arasındaki fark nedir?
Adli kontrol ile tutuklama arasındaki fark, kişinin özgürlüğünün ne ölçüde sınırlandığıdır. Tutuklamada kişi cezaevine konur. Adli kontrolde ise serbesttir ama belirli yükümlülüklere uymak zorundadır. Tutuklama kararı verilirken adli kontrolün neden yetersiz kaldığı gerekçede açıklanmalıdır.
Adli kontrole nasıl itiraz edilir?
Adli kontrol kararına, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilir. Sulh ceza hakimliğinin verdiği karara yapılan itirazı asliye ceza mahkemesi hakimi inceler. Yükümlülüğün hafifletilmesi ya da kaldırılması her zaman dilekçeyle de istenebilir. Bu madde genel bilgilendirme amaçlıdır. Yükümlülüğün kaldırılması için ceza avukatları arasından bir avukata danışabilirsiniz.
Tanım genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.