Ceza avukatı hangi işlere bakar?
Ceza avukatı bir suç isnadıyla karşılaşan kişiyi ya da suçtan zarar göreni ceza muhakemesinin her aşamasında temsil eder. Şüpheli veya sanık için çalışan avukata müdafi denir. Mağdur ya da şikayetçi için çalışan avukat ise vekil sıfatıyla hareket eder.
Bu alanda çalışan avukatların sık aldığı işler şunlardır:
- Gözaltı ve emniyette ifade sırasında müdafilik
- Savcılıkta ifade ve sulh ceza hakimliğinde tutuklama sorgusu
- Tutuklama ya da adli kontrol kararlarına itiraz
- Şikayet dilekçesi ve suç duyurusu hazırlanması
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz
- Asliye ceza mahkemesindeki davalarda savunma ya da katılan vekilliği
- Uzlaştırma görüşmeleri
- İstinaf ve temyiz başvuruları
Cezası ağır olan suçlar ağır ceza mahkemesinde görülür. Kasten öldürme, yağma ya da uyuşturucu ticareti gibi suçlamalar için ağır ceza avukatları sayfası daha ayrıntılı bilgi verir. Bu sayfa ağırlıklı olarak soruşturma aşamasını ve asliye ceza mahkemesindeki davaları anlatır.
Ceza davası hangi aşamalardan geçer?
Ceza davası iki ana aşamadan geçer: soruşturma ve kovuşturma. Soruşturma suç şüphesinin öğrenilmesiyle başlar ve iddianamenin kabulüne kadar sürer. Bu aşamayı Cumhuriyet savcısı yönetir. Kovuşturma ise iddianamenin mahkemece kabulüyle başlar ve hükmün kesinleşmesiyle biter.
- Şikayet, suç duyurusu ya da kolluğun tespitiyle savcılık soruşturma başlatır.
- Deliller toplanır; şüpheli ve tanıkların ifadesi alınır.
- Gerekirse gözaltı, tutuklama ya da adli kontrol tedbirleri uygulanır.
- Savcı yeterli şüphe görürse iddianame düzenler, görmezse kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.
- Mahkeme iddianameyi kabul ederse duruşma hazırlığı başlar.
- Duruşmada sanık sorgulanır, deliller tartışılır, esas hakkında mütalaa verilir.
- Mahkeme hükmünü açıklar; gerekçeli karar tebliğ edilir.
- İstinaf ve temyiz yolları tükenince ya da süre geçince karar kesinleşir.
Akışın ayrıntıları için ceza davası süreci rehberine bakabilirsiniz.
Ceza davalarında hangi mahkeme görevlidir?
Ceza davalarında görevli mahkeme suçun kanundaki cezasına göre belirlenir. Ağır ceza mahkemesinin görevine girmeyen suçlara asliye ceza mahkemesi bakar. Soruşturma sırasında tutuklama, arama ve el koyma gibi kararları sulh ceza hakimliği verir.
| Merci | Ne yapar? | Örnek |
|---|---|---|
| Cumhuriyet başsavcılığı | Soruşturmayı yürütür, iddianame düzenler | Şikayet ve suç duyurusunun incelenmesi |
| Sulh ceza hakimliği | Soruşturmadaki koruma tedbirleri ve itirazlar | Tutuklama, adli kontrol, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz |
| Asliye ceza mahkemesi | Ağır ceza dışındaki suçların yargılaması | Basit yaralama, hırsızlık, hakaret, tehdit |
| Ağır ceza mahkemesi | Kanunda sayılan ağır suçların yargılaması | Kasten öldürme, yağma, irtikap |
| Bölge adliye mahkemesi ceza dairesi | İstinaf incelemesi | İlk derece hükmüne itiraz |
| Yargıtay | Temyiz incelemesi | Kanunda temyize açık kararlar |
Suçun işlendiği yer mahkemesi kural olarak yetkilidir. Sanık 18 yaşından küçükse dava çocuk mahkemesinde görülür.
Ceza davasında hangi süreler önemlidir?
Ceza davasında en önemli süreler şikayet süresi, itiraz süreleri ve kanun yolu süreleridir. Şikayete bağlı suçlarda şikayet hakkı, fiilin ve failin öğrenildiği günden itibaren altı ay içinde kullanılır. Bu süre geçerse soruşturma yapılamaz.
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz: tebliğden itibaren on beş gün
- Hakim kararlarına itiraz: kural olarak yedi gün
- İstinaf başvurusu: gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta
- Temyiz başvurusu: gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta
İstinaf ve temyiz süreleri 2024'te yapılan değişiklikle iki haftaya çıkarıldı. Değişiklikten önce verilen kararlarda eski süreler uygulanabilir. Kendi dosyanızdaki süreyi kararın tarihine göre kontrol edin.
Uzlaştırma, HAGB ve erteleme ne anlama gelir?
Uzlaştırma kanunda sayılan bazı suçlarda şüpheli ile mağdurun bir uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmasıdır. Uzlaşma gerçekleşir ve edim yerine getirilirse dava açılmaz ya da düşer. Uzlaştırma teklifi reddedilirse süreç normal yolla devam eder.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması belirli şartlarda mahkumiyet hükmünün sonuç doğurmamasını sağlar. Sanık denetim süresi içinde kasıtlı yeni bir suç işlemezse dava düşer. Cezanın ertelenmesi ise hükmün açıklanması ama infazın denetim süresine bağlanmasıdır. Bu kurumlardan hangisinin uygulanacağı suçun türüne, cezanın miktarına ve sanığın sabıkasına göre değişir.
Suçtan zarar gören kişi ne yapabilir?
Suçtan zarar gören kişi şikayette bulunabilir, kovuşturma aşamasında davaya katılabilir ve kararlara itiraz edebilir. Şikayet doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına, kolluğa ya da e-Devlet üzerinden yapılabilir. Şikayet dilekçesinde olayın tarihi, yeri ve delilleri yazılır.
Kovuşturma başladığında mağdur, katılan sıfatı alarak davada taraf olabilir. Katılan delil sunar, tanık dinletir ve hükme karşı kanun yoluna başvurabilir. Cinsel saldırı gibi bazı suçlarda ve çocuk mağdurlar için baro avukat görevlendirir.
Suç yüzünden doğan maddi ve manevi zarar kural olarak hukuk mahkemesinde ayrı bir tazminat davasıyla istenir. Ceza davasının sonucu bu davadaki ispatı kolaylaştırabilir. Tazminat davasındaki zamanaşımı, suçun ceza zamanaşımı daha uzunsa ona göre uzar.
Müdafi ne zaman zorunludur?
Müdafi bazı durumlarda şüpheli ya da sanığın talebi aranmadan atanır. Şüpheli veya sanık çocuksa, kendini savunamayacak derecede malulse ya da sağır veya dilsizse müdafi görevlendirilir. Alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda ve tutuklama talebinde de durum böyledir.
Bu durumlarda baro, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında bir avukat görevlendirir. Kişi dilerse kendi seçtiği bir avukatla da çalışabilir. İfade sırasında avukatın hazır bulunmasını istemek her şüphelinin hakkıdır.
Ceza avukatıyla görüşmeden önce hangi belgeler hazırlanır?
Ceza avukatıyla görüşmeden önce elinizdeki tebligatları ve olaya ilişkin bilgileri toplayın. Kontrol listesi:
- Savcılık, kolluk ya da mahkemeden gelen tebligat, çağrı kağıdı veya iddianame
- Verdiğiniz ifadelerin tutanakları
- Olayın tarihi ile yerini gösteren not
- Mesaj, e-posta, fotoğraf ya da kamera kaydı gibi deliller
- Olayı bilen tanıkların adları
- Darp ya da sağlık raporu
- Varsa önceki mahkumiyet ya da HAGB kararları
- e-Devlet ya da UYAP üzerinden görebildiğiniz dosya bilgileri
Soruşturmada dosyaya erişim bazı durumlarda kısıtlanabilir. Bu durumda avukatınız kısıtlamanın kapsamını ve itiraz imkanını değerlendirir.
Ceza davalarında sık yapılan hatalar nelerdir?
Ceza davalarında sık yapılan hataların başında avukatsız ve hazırlıksız ifade vermek gelir. İlk ifade dosyada kalır ve sonraki savunmalarla karşılaştırılır. Susma hakkınız olduğunu ve avukat isteyebileceğinizi bilmek bu riski azaltır.
Şikayet süresini kaçırmak da mağdur tarafında sık görülür. Tebligatları takip etmemek ise duruşmaya katılmama ya da kanun yolu süresini kaçırma sonucunu doğurabilir. e-Devlet adresinizin ve UETS kaydınızın güncel olmasına dikkat edin.
Ceza avukatı nasıl bulunur?
Ceza avukatı soruşturmanın ya da davanın yürüdüğü ilde çalışan avukatlar arasından seçilebilir. Gözaltı gibi acil durumlarda yakınlık zaman kazandırır. Ankara'daki bir dosya için Ankara ceza avukatları listesine bakabilirsiniz. Listedeki sıralama rastgeledir.
Avukatlık ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile sözleşmeye göre belirlenir ve tarife her yıl yayımlanır. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut durumunuz için bir avukattan görüş alın.
Sık sorulan sorular
Ceza avukatı ücreti ne kadar?
Ceza avukatı ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. Tarife her yıl yeniden yayımlanır. Soruşturma ya da kovuşturma aşaması, mahkemenin türü ve dosyanın kapsamı ücreti etkiler.
İfade vermeye giderken avukat şart mı?
Hayır. Kural olarak şart değildir. Şüphelinin ifade sırasında avukat isteme hakkı vardır. Bazı durumlarda müdafi zorunlu olarak atanır. Avukat bulamayan kişi barodan görevlendirme isteyebilir.
Şikayetten vazgeçilirse dava düşer mi?
Şikayete bağlı suçlarda şikayetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür. Sanığın vazgeçmeyi kabul etmemesi halinde dava devam eder. Re'sen soruşturulan suçlarda vazgeçme davayı düşürmez.
Ceza davası ne kadar sürer?
Ceza davasının süresi suçun türüne, delil sayısına ve mahkemenin iş yüküne göre değişir. Basit dosyalar birkaç duruşmada bitebilir. İstinaf ve temyiz aşamaları süreyi uzatır.
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara nasıl itiraz edilir?
Bu karara tebliğden itibaren on beş gün içinde sulh ceza hakimliğine itiraz edilir. İtiraz dilekçesinde toplanmayan deliller ve eksik araştırma gösterilir. Hakimlik itirazı kabul ederse savcılık iddianame düzenler.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.