Boşanma avukatı hangi davalara bakar?
Boşanma avukatı evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesini isteyen ya da buna karşı savunma yapan eşi temsil eder. Türk hukukunda boşanma yalnız mahkeme kararıyla olur. Noterde ya da nüfus müdürlüğünde boşanmak mümkün değildir.
Bu alanda çalışan avukatların üstlendiği işler genellikle şunlardır:
- Anlaşmalı boşanma protokolünün hazırlanması ve duruşmada eşlik
- Çekişmeli boşanma davasının açılması ya da davaya cevap verilmesi
- Boşanmayla birlikte istenen velayet, nafaka ve tazminat talepleri
- Dava süresince tedbir nafakası ile çocukla kişisel ilişki talepleri
- Kararın istinaf ve temyiz aşamaları
- Yurt dışında verilen boşanma kararının Türkiye'de tanınması
Boşanma davası açılmadan ya da dava bittikten sonra ortaya çıkan nafaka artırımı, velayetin değiştirilmesi veya mal rejimi tasfiyesi gibi işler daha geniş bir alandır. Bu konular için aile hukuku avukatları sayfasına da bakabilirsiniz.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki fark nedir?
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma arasındaki temel fark, eşlerin boşanmanın bütün sonuçlarında uzlaşıp uzlaşmadığıdır. Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Eşler birlikte başvurur ya da bir eşin davasını diğeri kabul eder. Hakim tarafları bizzat dinler ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir.
Çekişmeli boşanma ise eşlerden biri boşanmak istemediğinde ya da sonuçlarda anlaşma olmadığında açılır. Davacı, Türk Medeni Kanunu'nda sayılan boşanma sebeplerinden en az birini ileri sürer ve ispat eder. Bu sebepler şunlardır:
- Zina
- Hayata kast ile pek kötü ya da onur kırıcı davranış
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme
- Terk
- Akıl hastalığı
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik)
Uygulamada en sık dayanılan sebep, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Kusur durumu nafaka ve tazminat taleplerini doğrudan etkiler.
Boşanma davası hangi mahkemede açılır?
Boşanma davası aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi kurulmamış yerlerde aynı davaya asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri ya da dava açılmadan önce son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesidir.
| İş | Görevli yer | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Anlaşmalı boşanma | Aile mahkemesi | Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalı |
| Çekişmeli boşanma | Aile mahkemesi | Boşanma sebebi delillerle ispat edilir |
| Zina ya da hayata kast sebebiyle dava | Aile mahkemesi | Öğrenmeden itibaren altı ay, her halde beş yıl |
| Boşanmaya bağlı tazminat ve nafaka | Aile mahkemesi | Kesinleşmeden sonra bir yıllık zamanaşımı |
| Karara itiraz | Bölge adliye mahkemesi, sonra Yargıtay | Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta |
Boşanma davalarında dava şartı arabuluculuk yoktur. Aile hukukundaki bu uyuşmazlıklar kamu düzenine ilişkin sayıldığı için doğrudan mahkemeye başvurulur.
Boşanma davası nasıl işler?
Boşanma davası dava dilekçesinin aile mahkemesine verilmesiyle başlar ve kararın kesinleşmesiyle biter. Çekişmeli davanın genel akışı şöyledir:
- Dava dilekçesi hazırlanır; sebep, deliller ve talepler yazılır.
- Harç ve gider avansı yatırılır, dosya UYAP üzerinden mahkemeye gelir.
- Karşı tarafa tebligat yapılır; cevap, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri verilir.
- Ön inceleme duruşmasında uyuşmazlık konuları belirlenir.
- Tahkikatta tanıklar dinlenir, gerekirse sosyal inceleme raporu alınır.
- Mahkeme kararını verir, gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir.
- İstinaf ve temyiz yoluna gidilmezse karar kesinleşir, nüfusa işlenir.
Anlaşmalı boşanmada bu aşamaların çoğu yaşanmaz. Protokol uygun bulunursa dava çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır. Davanın süresi; mahkemenin iş yükü, tanık sayısı ve rapor ihtiyacına göre değişir. Dilekçe ve harç adımlarını boşanma davası açma rehberinde ayrıntılı bulabilirsiniz.
Boşanma davasında hangi talepler birlikte ileri sürülür?
Boşanma davasında boşanma isteğiyle birlikte çocuk, nafaka ve tazminat talepleri de ileri sürülür. Ortak çocuk varsa mahkeme velayeti ve diğer eşle kişisel ilişkiyi düzenler. Velayet kararında çocuğun üstün yararı esas alınır. Ayrıntılar için velayet davası rehberine bakabilirsiniz.
Dava süresince eş ve çocuk için tedbir nafakası istenebilir. Boşanmayla birlikte çocuk için iştirak nafakası, yoksulluğa düşecek eş için yoksulluk nafakası talep edilir. Kusuru daha az olan eş, maddi ve manevi tazminat da isteyebilir. Ziynet eşyası alacağı ayrı bir talep olarak dava edilebilir.
Mal paylaşımı ise genellikle ayrı bir davadır. Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasından bağımsız açılır ya da boşanma davasının sonucu beklenir.
Boşanma avukatıyla görüşmeden önce hangi belgeler hazırlanır?
Boşanma avukatıyla görüşmeden önce kimlik, evlilik ve delil belgelerini bir araya getirmeniz görüşmeyi verimli kılar. Aşağıdaki kontrol listesini kullanabilirsiniz:
- Kimlik kartınız ve nüfus kayıt örneği (e-Devlet üzerinden alınabilir)
- Evlilik tarihi ve varsa evlilik cüzdanı
- Ortak çocukların okul, sağlık ve bakım bilgileri
- Gelir belgeleri: maaş bordrosu, SGK kayıtları, banka hesap dökümleri
- Kusuru gösteren deliller: mesajlar, e-postalar, fotoğraflar, darp raporu
- Tanık olabilecek kişilerin adı ve neyi bildikleri
- Mal varlığını gösteren tapu kaydı ya da araç ruhsatı
- Varsa daha önceki dava, şikayet ya da koruma kararı belgeleri
Delillerin hukuka uygun yolla elde edilmiş olması gerekir. Gizlice ele geçirilen kayıtlar hem delil olarak reddedilebilir hem de ceza sorumluluğu doğurabilir.
Boşanma kararı ne zaman kesinleşir?
Boşanma kararı kanun yoluna başvurulmadan süre geçtiğinde ya da kanun yolu incelemesi bittiğinde kesinleşir. Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilir. Taraflar iki hafta içinde istinafa başvurmazsa karar kesinleşir. Taraflar kanun yoluna gitmeyeceklerini bildirerek kararın daha erken kesinleşmesini de sağlayabilir.
Kesinleşen karar mahkeme tarafından nüfus müdürlüğüne bildirilir. Evlilik birliği, kesinleşme tarihi itibarıyla sona erer. Kadın için kanunda üç yüz günlük bekleme süresi vardır. Kadın gebe olmadığını belgelerse mahkeme bu süreyi kaldırabilir.
Boşanma davası reddedilirse ve karar kesinleşirse eşler üç yıl boyunca ortak hayatı yeniden kuramazsa, eşlerden biri bu fiili ayrılığa dayanarak yeniden dava açabilir. Kanun bu durumda evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını kabul eder.
Boşanma sürecinde sık yapılan hatalar nelerdir?
Boşanma sürecinde en sık yapılan hata, süreleri kaçırmak ve delilleri dağınık bırakmaktır. Zina ya da hayata kast sebebine dayanan eşin dava hakkı, öğrenmeden itibaren altı ayda düşer. Affeden eşin bu sebeplere dayanma hakkı da kalmaz.
Anlaşmalı protokolün eksik yazılması da sık görülen bir sorundur. Nafaka miktarı, ödeme günü, kişisel ilişki günleri ve eşyaların paylaşımı açıkça yazılmazsa yeni davalar doğabilir. Tazminat ve nafaka taleplerinin kesinleşmeden sonra bir yıllık zamanaşımına bağlı olduğunu da hesaba katın.
Boşanma avukatı nasıl bulunur?
Boşanma avukatı davanın açılacağı il ya da size yakın bir ilde çalışan avukatlar arasından seçilebilir. Bu sayfanın üst kısmındaki liste illere göre düzenlenmiştir. Örneğin İstanbul'da dava açacaksanız İstanbul boşanma avukatları listesine bakabilirsiniz. Listedeki sıralama rastgeledir ve ücretle öne çıkma yoktur.
Avukatlık ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. Tarife her yıl yeniden yayımlanır. Maddi durumu yetersiz olanlar, barodan adli yardım ya da mahkemeden harç muafiyeti isteyebilir. Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuz için bir avukattan görüş almanız yerinde olur.
Sık sorulan sorular
Boşanma avukatı ücreti ne kadar?
Boşanma avukatı ücreti, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. Tarife her yıl yeniden yayımlanır ve asgari tutarı gösterir. Anlaşmalı ya da çekişmeli olması, tanık sayısı ve ek talepler ücreti etkiler.
Anlaşmalı boşanma için avukat zorunlu mu?
Hayır. Eşler anlaşmalı boşanma davasını avukatsız da açabilir. Protokolün eksiksiz yazılması sonradan yeni dava açılmasını önlediği için birçok kişi bu aşamada avukattan destek alır.
Boşanma davası ne kadar sürer?
Anlaşmalı boşanma çoğunlukla tek duruşmada sonuçlanır. Çekişmeli boşanmanın süresi; mahkemenin iş yüküne, tanık sayısına ve sosyal inceleme raporuna göre değişir. İstinaf ve temyiz aşamaları süreyi uzatır.
Boşanma davası hangi şehirde açılır?
Boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yerindeki ya da son altı aydır birlikte oturdukları yerdeki aile mahkemesinde açılır. Aile mahkemesi yoksa asliye hukuk mahkemesi bu davaya bakar.
Boşanma davası açmadan önce arabulucuya gitmek gerekir mi?
Hayır. Boşanma davalarında dava şartı arabuluculuk yoktur. Eşler doğrudan aile mahkemesine başvurur.
Avukat tutacak param yoksa ne yapabilirim?
Maddi durumu yetersiz olan kişi, bulunduğu ilin barosundan adli yardım isteyebilir. Mahkemeden de harç ve giderler için adli yardım talep edilebilir. Başvuruda gelir durumunu gösteren belgeler istenir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.