İş hukuku avukatı hangi konulara bakar?
İş hukuku avukatı işçi ile işveren arasındaki ilişkinin kurulmasından sona ermesine kadar doğan hukuki sorunlara bakar. Bu alan yalnız dava ile sınırlı değildir. İşverenlere sürekli danışmanlık, sendikalara ve işçi gruplarına hukuki destek de bu alanın içindedir.
İş hukuku avukatlarının sık çalıştığı konular şunlardır:
- İş sözleşmesi, uzaktan çalışma ve kısmi süreli çalışma sözleşmeleri
- İşyeri yönetmeliği, disiplin prosedürü ve gizlilik düzenlemeleri
- Rekabet yasağı ve eğitim gideri iadesi gibi sözleşme kayıtları
- Geçerli ve haklı fesih usulü, savunma alma, fesih bildirimi
- Toplu işten çıkarma bildirimleri
- Sendika üyeliği, toplu iş sözleşmesi yetki tespiti, grev ve lokavt
- Alt işveren (taşeron) ilişkisinde asıl işverenin sorumluluğu
- SGK idari para cezaları, prim borçları ve tescil işlemleri
- İş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri ile iş müfettişi denetimleri
Yalnız işçinin kıdem, ihbar, fazla mesai ya da işe iade alacağını takip edecekseniz işçi avukatları sayfası bu konuya odaklanır.
İş hukukunu hangi kanunlar düzenler?
İş hukukunu düzenleyen temel kanun 4857 sayılı İş Kanunu'dur. İş Kanunu kapsamına girmeyen çalışanlar için Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümleri uygulanır. Basın çalışanları ve deniz iş ilişkileri için ayrı kanunlar vardır.
Sendika konuları ile toplu iş sözleşmesi 6356 sayılı Kanun'da düzenlenir. Sigortalılık ile prim yükümlülükleri 5510 sayılı Kanun'a tabidir. İş sağlığı ve güvenliği ise 6331 sayılı Kanun'da yer alır. Bu kanun işverene risk değerlendirmesi yapma, çalışanları eğitme ve iş güvenliği profesyoneli görevlendirme gibi yükümlülükler getirir. İş uyuşmazlıklarının yargılaması ve zorunlu arabuluculuk 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nda yer alır.
İşveren fesih yaparken nelere dikkat etmelidir?
İşveren fesih yaparken feshin türüne uygun usulü izlemelidir. İş güvencesi kapsamındaki işçinin sözleşmesi geçerli bir nedenle feshedilecekse fesih yazılı yapılır. Fesih sebebi açık ve kesin biçimde yazılır.
Fesih işçinin davranışına ya da verimine dayanıyorsa, işçinin savunması alınmadan sözleşme feshedilemez. Geçerli fesih ile haklı fesih farklı kurumlardır. Haklı nedenle derhal fesih hakkı, olayı öğrenmeden itibaren altı iş günü içinde ve her halde olaydan itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
Fesih bildirim sürelerine uyulmazsa ihbar tazminatı doğar. Usule aykırı fesih işe iade davasında işverenin aleyhine sonuç doğurabilir. Fesih öncesi belge ve tutanakların eksiksiz tutulması uygulamada tavsiye edilir.
Belirli bir dönem içinde kanunda öngörülen sayıda işçinin çıkarılması toplu işten çıkarma sayılır. İşveren bu durumda en az otuz gün önce işyeri sendikası temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve Türkiye İş Kurumu'na yazılı bildirim yapar.
Toplu iş hukukunda hangi uyuşmazlıklar çıkar?
Toplu iş hukukunda en sık uyuşmazlık, toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi ile ilgilidir. Yetki tespiti Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılır. Tespite karşı itiraz iş mahkemesinde görülür ve kanunda kısa süreler öngörülmüştür.
Sendika üyeliği nedeniyle ayrımcılık ya da fesih iddiaları da bu alanın konusudur. Kanun bu durumlarda sendikal tazminat öngörür. Toplu görüşmelerde uyuşmazlık çıkarsa arabuluculuk, grev ve lokavt aşamalarına geçilebilir. Bu aşamalardaki usul kurallarına uyulmaması grevin ya da lokavtın kanun dışı sayılmasına yol açabilir.
İş hukuku uyuşmazlıklarında hangi merci görevlidir?
İş hukuku uyuşmazlıklarında görevli merci uyuşmazlığın türüne göre değişir. İşçi ile işveren arasındaki davalar ve sosyal güvenlik davaları iş mahkemesinde görülür. İdari para cezalarına karşı itiraz yolu ise cezanın türüne göre belirlenir.
| Uyuşmazlık | Merci | Not |
|---|---|---|
| İşçi ve işveren alacakları, işe iade | Arabuluculuk, sonra iş mahkemesi | Arabuluculuk dava şartıdır |
| Toplu iş sözleşmesi yetki itirazı | İş mahkemesi | Kanundaki kısa süreler uygulanır |
| SGK işlemleri ve idari para cezaları | Önce SGK'ya itiraz, sonra iş mahkemesi | İtiraz süresi kanunda düzenlenir |
| İş Kanunu'na göre verilen idari para cezaları | Sulh ceza hakimliği | Tebliğden itibaren on beş gün içinde başvuru |
| İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı | İş mahkemesi | Arabuluculuk şartı yoktur |
Kararlara karşı bölge adliye mahkemesine istinaf yolu açıktır. Belirli parasal sınırın üzerindeki kararlar ile bazı dava türlerinde Yargıtay'a temyiz yoluna gidilebilir.
İş sözleşmesinde hangi maddeler önemlidir?
İş sözleşmesinde ücret, çalışma süresi, görev tanımı ve fesih koşulları önemlidir. Sözleşme bir yıl ve daha uzun süreli ise yazılı yapılması zorunludur. Yazılı sözleşme bulunmayan işçiye çalışma koşullarını gösteren belge verilmelidir.
Rekabet yasağı ancak yazılı olarak ve sınırlı kapsamda geçerlidir. Süresi özel durumlar dışında iki yılı aşamaz. Yer, süre ve iş türü bakımından ölçüsüz bir rekabet yasağını hakim sınırlandırabilir. Eğitim gideri iadesi, cezai şart ve fazla mesainin ücrete dahil edilmesi gibi kayıtlar da Yargıtay uygulamasında sıkı denetlenir.
İşveren tarafından çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yapılacaksa bu değişiklik yazılı bildirilmelidir. İşçi altı iş günü içinde yazılı olarak kabul etmezse değişiklik işçiyi bağlamaz.
İş hukuku avukatıyla görüşmeden önce hangi belgeler hazırlanır?
İş hukuku avukatıyla görüşmeden önce iş ilişkisini gösteren yazılı belgeleri toplayın. İşveren ve işçi için ortak kontrol listesi:
- İş sözleşmesi, ekleri ve imzalı değişiklik bildirimleri
- İşyeri yönetmeliği ya da personel el kitabı
- Bordrolar, puantaj kayıtları ve izin belgeleri
- Uyarı, savunma isteme yazısı, savunma ve tutanaklar
- Fesih bildirimi ile tebliğ belgesi
- SGK bildirgeleri, hizmet dökümü, idari para cezası tebligatı
- Varsa toplu iş sözleşmesi ve sendika yazışmaları
- İş müfettişi raporu ya da denetim tutanakları
İş hukukunda sık yapılan hatalar nelerdir?
İş hukukunda işverenlerin sık yaptığı hata, fesih öncesinde savunma almamak ve fesih sebebini yazılı bildirimde açıkça göstermemektir. İşçilerin sık yaptığı hata ise baskı altında istifa ya da ibraname imzalamaktır. Her iki durum da sonradan açılan davalarda belirleyici olur.
Alt işveren ilişkilerinde asıl işverenin sorumluluğunu göz ardı etmek de sık görülür. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı kanundan doğan yükümlülüklerden birlikte sorumludur. Muvazaalı alt işveren ilişkisinde işçiler başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır.
İş hukuku avukatı nasıl bulunur?
İş hukuku avukatı işyerinin bulunduğu ilde çalışan avukatlar arasından seçilebilir. Sürekli danışmanlık ihtiyacında yakınlık toplantıları kolaylaştırır. İzmir'deki bir işyeri için İzmir iş hukuku avukatları listesine bakabilirsiniz. Arabuluculuk sürecinin ayrıntıları için iş davalarında zorunlu arabuluculuk yazısı yol gösterir.
Avukatlık ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile sözleşmeye göre belirlenir; tarife her yıl yayımlanır. Sürekli danışmanlık için de tarifede ayrı asgari ücret yer alır. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sık sorulan sorular
İş hukuku avukatı işverenlere de hizmet verir mi?
Evet. İş hukuku avukatları işverenlere sözleşme, yönetmelik, fesih usulü ve SGK işlemlerinde danışmanlık verebilir. Aynı avukat bir uyuşmazlıkta iki tarafı birden temsil edemez.
İşten çıkarmadan önce savunma almak zorunlu mu?
Fesih işçinin davranışına ya da verimine dayanıyorsa ve işçi iş güvencesi kapsamındaysa savunma alınması gerekir. Savunma alınmadan yapılan fesih işe iade davasında geçersiz sayılabilir. Haklı nedenle derhal fesihte de savunma alınması uygulamada tavsiye edilir.
Rekabet yasağı kaç yıl olabilir?
Rekabet yasağı özel durumlar dışında iki yılı aşamaz. Yasağın yazılı olması gerekir. Hakim; yer, süre ve iş türü bakımından ölçüsüz bulduğu yasağı daraltabilir.
SGK idari para cezasına nasıl itiraz edilir?
SGK idari para cezasına karşı önce kanunda öngörülen süre içinde Sosyal Güvenlik Kurumu'na itiraz edilir. İtiraz reddedilirse iş mahkemesinde dava açılabilir. Süreler tebliğ tarihinden başladığından tebligatı saklayın.
İş hukuku avukatı ücreti ne kadar?
İş hukuku avukatı ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. Dava takibi ile sürekli danışmanlık için tarifede ayrı kalemler vardır. Tarife her yıl yeniden yayımlanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.