Tüketici hakları avukatı hangi davalara bakar?
Tüketici hakları avukatı, ticari ya da mesleki olmayan amaçlarla mal veya hizmet alan kişinin satıcı ve sağlayıcılarla yaşadığı uyuşmazlıklarda vekillik yapar. Bu ilişkiler 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile düzenlenir. Tüketici işlemi sayılan her uyuşmazlık bu kanunun koruyucu kurallarından yararlanır.
Bu alanda sık görülen uyuşmazlıklar şunlardır:
- Ayıplı araç, beyaz eşya, telefon gibi ürünler
- Eksik ya da hatalı verilen hizmetler
- İnternet alışverişinde cayma hakkı ve iade
- Kredi, kredi kartı ve banka masraflarına itiraz
- Abonelik sözleşmeleri ve fesih sorunları
- Ön ödemeli konut satışı ve teslim gecikmesi
- Paket tur ve devre tatil sözleşmeleri
- Özel hastane ve eğitim kurumu hizmetleri
Satıcı ile alıcının ikisi de tacirse ilişki tüketici işlemi sayılmaz. Bu durumda ticari uyuşmazlık kuralları uygulanır; ayrıntı için ticaret hukuku avukatları sayfasına bakabilirsiniz.
Ayıplı mal alan tüketicinin hakları nelerdir?
Ayıplı mal alan tüketicinin kanunda sayılan dört seçimlik hakkı vardır. Ayıplı mal, sözleşmeye ya da tanıtımda belirtilen niteliklere uymayan veya kullanım amacını karşılamayan maldır. Tüketici şu haklardan birini seçer:
- Malı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme
- Ayıp oranında bedelden indirim isteme
- Aşırı masraf gerektirmiyorsa malın ücretsiz onarılmasını isteme
- İmkan varsa malın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme
Satıcı tüketicinin seçtiği hakkı yerine getirmekle yükümlüdür. Onarım ve değişim talepleri kanunda belirtilen makul süre içinde karşılanmalıdır. Ayıplı maldan sorumluluk kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre konut ya da tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıldır. Ayıp ağır kusur ya da hileyle gizlenmişse zamanaşımı süresi uygulanmaz.
İnternet alışverişinde cayma hakkı nasıl kullanılır?
İnternet alışverişinde cayma hakkı, malın tesliminden itibaren on dört gün içinde gerekçe göstermeden kullanılır. Hizmet sözleşmelerinde süre sözleşmenin kurulduğu gün başlar. Cayma bildirimi yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla satıcıya yapılır.
Satıcı cayma bildiriminden sonra kanundaki süre içinde ödemeyi iade eder. Bazı mal ve hizmetlerde cayma hakkı yoktur. Kişiye özel üretilen ürünler, çabuk bozulan mallar ve ambalajı açılmış hijyen ürünleri bu istisnalardandır. Ayrıntılar için mesafeli sözleşme ile cayma hakkı maddelerine bakabilirsiniz.
Ön ödemeli konut satışında tüketicinin hakları nelerdir?
Ön ödemeli konut satışında tüketici, bedelin tamamını ya da bir kısmını konut teslim edilmeden önce öder. Bu sözleşmelerin noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir. Satıcı tüketiciye sözleşmeden önce kanunda sayılan bilgileri içeren bir ön bilgilendirme formu vermek zorundadır.
Tüketici bu sözleşmelerde on dört günlük cayma hakkına sahiptir. Sözleşmeden sonraki iki yıl içinde de sözleşmeyi gerekçe göstermeden feshedebilir. Bu durumda satıcı yalnız kanunda sınırlandırılmış bir tazminat isteyebilir. Teslim süresinin aşılması halinde gecikme tazminatı ve sözleşmeden dönme hakları gündeme gelir.
Bu tür konut uyuşmazlıkları çoğunlukla yüksek değerli olduğundan arabuluculuk ve tüketici mahkemesi yoluyla çözülür. Tapu devri ve imar sorunları da birlikte çıkarsa gayrimenkul avukatları sayfası da yol gösterir.
Abonelik sözleşmesi nasıl sona erdirilir?
Abonelik sözleşmesi tüketici tarafından her zaman feshedilebilir. Elektrik, internet, telefon ve dijital yayın gibi hizmetlerde fesih bildirimi yazılı olarak ya da kalıcı veri saklayıcısıyla yapılabilir. Sağlayıcı fesih talebini kanundaki süre içinde işleme almak zorundadır.
Belirli süreli kampanyalı aboneliklerde erken fesih halinde kampanya indirimi geri istenebilir. Bu tutarın kampanya taahhüt formunda açıkça gösterilmesi gerekir. Formda yazmayan bir bedel tüketiciden istenemez.
Tüketici uyuşmazlıkları nereye götürülür?
Tüketici uyuşmazlıkları uyuşmazlığın değerine göre tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine götürülür. Ticaret Bakanlığı her yıl bir parasal sınır ilan eder. Bu sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvurmak zorunludur. Sınırın üstündeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır.
| Merci | Ne zaman? | Temel bilgi |
|---|---|---|
| Tüketici hakem heyeti | Değer yıllık parasal sınırın altındaysa | Başvuru ücretsizdir, e-Devlet üzerinden yapılabilir |
| Hakem heyeti kararına itiraz | Karar tebliğ edildikten sonra | Tebliğden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine |
| Arabuluculuk | Değer parasal sınırın üstündeyse | Tüketici mahkemesinde dava açmadan önce dava şartı |
| Tüketici mahkemesi | Arabuluculukta anlaşma olmazsa | Yoksa asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar |
Tüketici başvurusunu kendi yerleşim yerindeki ya da işlemin yapıldığı yerdeki hakem heyetine yapabilir. Davada da tüketicinin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Başvurunun adımları için tüketici hakem heyetine başvuru rehberine bakabilirsiniz.
Tüketici şikayeti nasıl ilerler?
Tüketici şikayeti çoğunlukla satıcıya yazılı bildirimle başlar ve sonuç alınamazsa resmi mercilere taşınır. Genel akış şöyledir:
- Ayıp ya da sorun tespit edilir, fotoğraf ve belgelerle kayda alınır.
- Satıcıya ya da sağlayıcıya yazılı bildirim yapılır, seçilen hak açıkça yazılır.
- Satıcı cevap vermezse ya da reddederse değer kontrol edilir.
- Değer sınırın altındaysa hakem heyetine başvurulur.
- Değer sınırın üstündeyse arabulucuya başvurulur.
- Arabuluculukta anlaşma olmazsa tüketici mahkemesinde dava açılır.
- Mahkeme gerektiğinde bilirkişi incelemesi yaptırır ve karar verir.
Ürün yetkili serviste incelenmişse servis raporları ispatta önemlidir. Ayıbın gizli olduğu durumlarda bilirkişi incelemesi belirleyici olur.
Banka ve kredi uyuşmazlıklarında ne yapılır?
Banka ve kredi uyuşmazlıklarında da tüketici kuralları uygulanır. Kredi kartı yıllık ücreti, dosya masrafı ya da sigorta primleri gibi kesintilere itiraz edilebilir. Kanun ve ilgili yönetmelikler, tüketiciden alınabilecek ücretleri sınırlandırır.
Konut kredisinde erken ödeme, faiz değişikliği ve kefalet gibi konular da sık uyuşmazlık konusudur. Bankaya önce yazılı başvuru yapmak, kesintiyi gösteren hesap dökümünü saklamak süreci kolaylaştırır.
Tüketici hakları avukatıyla görüşmeden önce hangi belgeler hazırlanır?
Tüketici hakları avukatıyla görüşmeden önce satın alma ve şikayet sürecine ait belgeleri toplayın. Kontrol listesi:
- Fatura, fiş ya da sipariş onayı
- Sözleşme ve ön bilgilendirme formu
- Ayıbı gösteren fotoğraf ve videolar
- Yetkili servis raporları ve servis giriş fişleri
- Satıcı ya da bankayla yapılan yazışmalar
- Kredi kartı ekstresi ya da banka hesap dökümü
- Varsa hakem heyeti kararı ve tebliğ tarihi
Tüketici uyuşmazlıklarında sık yapılan hatalar nelerdir?
Tüketici uyuşmazlıklarında sık yapılan hata, sorunu yalnız telefonla bildirmektir. Telefon görüşmeleri kolay ispat edilemez. Yazılı ya da kayıtlı bir bildirim, seçimlik hakkın ne zaman kullanıldığını gösterir.
Hakem heyeti kararına itiraz süresini kaçırmak da sık görülür. On beş günlük süre geçince karar kesinleşir. Değer hesabını yanlış yaparak yanlış mercie başvurmak da zaman kaybına yol açar.
Tüketici hakları avukatı nasıl bulunur?
Tüketici hakları avukatı yaşadığınız ilde çalışan avukatlar arasından seçilebilir. Tüketici davalarında kendi yerleşim yeriniz yetkili olduğundan yakın bir avukat süreci kolaylaştırır. İstanbul için İstanbul tüketici hakları avukatları listesine bakabilirsiniz. Listedeki sıralama rastgeledir.
Avukatlık ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile sözleşmeye göre belirlenir; tarife her yıl yayımlanır. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sık sorulan sorular
Tüketici hakem heyetine başvuru sınırı ne kadar?
Tüketici hakem heyetine başvuru sınırı Ticaret Bakanlığı tarafından her yıl yeniden belirlenir. Güncel sınırı Bakanlığın duyurularından ya da e-Devlet üzerindeki başvuru ekranından öğrenebilirsiniz. Sınırın altındaki uyuşmazlıklarda hakem heyetine başvurmak zorunludur.
Hakem heyeti kararına itiraz süresi kaç gün?
Hakem heyeti kararına, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesinde itiraz edilebilir. İtiraz kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz; tüketici mahkemesinden tedbir istenebilir.
Tüketici davası için arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Evet. Değer hakem heyeti sınırının üstündeyse tüketici mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Sınırın altındaki uyuşmazlıklar ise hakem heyetine götürülür.
Ayıplı ürün için ne kadar süre içinde başvurulur?
Ayıplı maldan sorumluluk kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir. Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre beş yıldır. Ayıp hileyle gizlenmişse bu süre uygulanmaz.
Tüketici hakları avukatı ücreti ne kadar?
Tüketici hakları avukatı ücreti Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. Tarife her yıl yayımlanır ve tüketici mahkemesi ile hakem heyeti işleri için ayrı kalemler içerir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için bir avukata danışın.